Pengawal Suhu - Temperature Controller

Satu post ringkas untuk hari Jumaat. Semalam ada sekumpulan pelajar bertanyakan soalan-soalan perihal boiler. Dalam banyak-banyak pertanyaan tu, timbul satu soalan tentang bagaimana untuk mengawal suhu air supaya kekal pada tahap yang dikehendaki sentiasa.

* Walau bagaimanapun, harus diingatkan kawalan automatic pada Boiler adalah berpandukan pada tekanan dan paras air dalam dandang, bukan suhu.

Sebagai panduan apparatus pengawal suhu ini, saya tuliskan secara ringkas tentang komponen-komponen yang terlibat serta sambungan litarnya. 

Gambaran mudah sambungan litar seperti di bawah ;

Keterangan ;

Temperature controller disetkan untuk mendapatkan suhu setinggi 100 darjah celsius. Maklum balas tentang suhu sebenar air diberikan oleh thermocouple. Selagi suhu air belum mencecah 100 darjah celsius, Temperature controller akan mengeluarkan voltan isyarat yang akan menghidupkan Relay. Ini akan menyebabkan sambungan NO ( Normally Opened ) pada relay menutup dan melengkapkan litar pemanas.

Sebaik sahaja suhu air mencecah 100 darjah Celsius dan lebih, Temperature Controller akan memberhentikan voltan isyarat kepada Relay menyebabkan litar pemanas berhenti berfungsi.

Foto kompenen-komponen seperti yang ada di pasaran ( sumber dari Internet )

Temperature controller jenis analog dan digital

  

Thermocouple wire

Heater element

Relay

Sesuatu tentang relay ialah, foto di atas menunjukkan relay jenis 'mekanikal' yang sebenarnya tidak sesuai untuk aplikasi pengawal suhu. Ini adalah kerana untuk fungsi mengawal suhu, relay akan selalu 'on' dan 'off''. Oleh itu relay yang melibatkan pergerakkan suis secara mekanikal ini tidak akan tahan lama.

Di bawah adalah sejenis relay yang sesuai untuk aplikasi mengawal suhu. Ia dikenali sebagai Solid State Relay (SSR ).

Cara ia berfungsi ialah SSR akan mendapat input voltage ( 5-32 VDC ) daripada drive circuit iaitu di dalam kes ini ialah Temperature Controller. Apabila mendapat isyarat tersebut,switching akan berlaku secara elektronik melibatkan komponen-komponen semiconductor didalamnya. Bagaimana switching ini berlaku ? Insha Allah saya akan terangkan di dalam pos yang lain.

Berikut adalah litar Ladder dan cara sambungan pada SSR ;

Saya rasa penerangan ringkas di atas cukup untuk membantu bagi memahami bagaimana Pengawal Suhu berfungsi dan apa komponen-komponen yang terlibat.

Untuk lebih mendalami kaedah mengawal suhu, boleh membaca topik kawalan suhu di mana terdapat dua cara iaitu ;

1. Kaedah yang dikenali sebagai "on, off"
2. Kaedah yang dikenali sebagai PID (Proportional Integral Derivative) iaitu satu kaedah mengawal suhu dengan lebih tepat menggunakan smart controller.
 

Saya dan Prepping

Saya dan prepping

Saya rasa secara semulajadinya,saya memang seorang yang suka bersiap sedia untuk apa-apa sahaja keadaan. Saya selalu memikirkan persediaan yang perlu saya ada dari segi material dan ilmu pengetahuan sebelum saya memulakan apa-apa langkah. Sebelum berjalan jauh, sayalah yang paling sibuk menyiapkan keperluan yang mesti di bawa bersama. Bahkan malam sebelumnya saya sudahpun menelaah peta dan maklumat tentang tempat yang hendak di tuju.

Semasa di sekolah rendah, saya pernah merasa tertarik apabila melihat seorang bapa saudara saya yang membawa first aid kit kecil di dalam beg sandangnya. Oleh kerana gagal membeli first aid kit kecil untuk diri sendiri, saya telah membuat sendiri kit itu dengan beberapa item asas seperti plaster, gauze, minyak kapak, minyak gamat dan kapas.

Pada masa yang sama, mini siri MacGuyver telah mencetuskan minat saya kepada multi-tool dan saya telah berusaha mendapatkan ‘pisau MacGuyver’ ini walaupun yang pertama yang saya miliki hanyalah buatan China berharga RM3.50 pada ketika itu. Sehinggalah saya berkerja, barulah saya berjaya mendapatkan pisau jenama Victorinox swiss army knife yang original. Along the way, saya tidak jemu-jemu menambahkan ilmu pengetahuan tentang survival skill melalui pelbagai sumber terutamanya pembacaan dan tidak ketinggalan juga daripada orang tua saya sendiri yang pernah mengharungi suka duka zaman penjajahan dan perang dunia ke-2.

Saya tidak pasti berapa ramai rakyat Malaysia yang berminat dan melaksanakan cara hidup seorang Prepper. Namun daripada blog dan group di Facebook,tidak dinafikan sudah ada beberapa individu di negara ini yang benar-benar serius sehingga ke tahap mengumpul stok makanan yang banyak di rumah, membina BOV ( Bug out vehicle – kenderaan untuk menyelamatkan diri atau keluar daripada kawasan bencana ) dan mencari BOL ( Bug out location ). Tidak kurang juga yang sudah mula menanam dan menternak untuk bekalan makanan sendiri.

Di Amerika, bilangan Prepper sudah mencecah ratusan ribu dan bertambah dengan kadar yang cepat. Rakyat Amerika boleh dikatakan lebih kehadapan  dalam hal ini tambahan lagi kerana kemudahan pemilikan senjata api di negara mereka. Ini adalah kerana salah satu cabang keperluan seorang Prepper ialah kemampuan dan keberkesanan dalam pertahanan diri dan keluarga. Ramai juga antara mereka yang telah membina rumah perlindungan ketika kecemasan yang terletak di bawah tanah dan di lokasi terpencil dengan kelengkapan yang sangat lengkap dan menelan belanja yang tinggi.

Bagi saya tahap-tahap persediaan seorang prepper boleh dibahagikan seperti berikut ;

    Projek Kecil

1.      EDC – Everyday carry : Peralatan paling asas yang dapat membantu seorang individu dalam menghadapi situasi genting.

2.      GHB – Get Home Bag : Peralatan di dalam satu beg yang dapat membantu seseorang untuk mencari dan memudahkan jalan pulang ke rumah jika berlaku sesuatu kemudaratan.

3.      BOB – Bug Out bag : Peralatan dalam satu beg yang dapat membantu kelangsungan hidup seseorang individu selama 72 jam di dalam kawasan bencana atau semasa keluar daripada kawasan bencana.

4.      INCH – I’m Never Coming Home : Peralatan dalam satu beg yang dapat membantu seorang individu untuk hidup di luar rumah atau daerah kerana rumah atau daerah asal mungkin tidak dapat menampung kehidupan lagi. Bekalan melebihi 72 jam mungkin tidak cukup untuk dimuatkan dalam satu beg. Lebih penting ialah peralatan yang boleh membantu anda menambahkan sumber minuman dan makanan selepas 72 jam contohnya water purifier atau filter, joran menangkap ikan atau peralatan memburu dan menangkap haiwan untuk di makan.

Projek Besar

1.      Mengumpul stok makanan di rumah bagi bekalan untuk sekeluarga bagi tempoh masa yang lama ( 6 bulan ke atas ).

2.      Menternak haiwan dan bercucuk tanam bagi menghasilkan makanan sendiri.

3.      Membina/membeli kenderaan BOV ( Bug Out Vehicle )

4.      Membina rumah perlindungan khas di kawasan BOL ( Bug out location ) atau di rumah sendiri di lokasi yang selamat daripada ancaman keselamatan seperti di bawah tanah atau di lokasi rahsia/terpencil.

  

Di samping itu, penting juga untuk mempunyai dan menambah ilmu pengetahuan dalam skil survival, bantuan kecemasan dan perlidungan, pertahanan diri di samping selalu peka dengan keadaan sekeliling termasuk antaranya amaran-amaran bencana alam yang sentiasa diberikan oleh badan-badan tertentu seperti JMM ( Jabatan Meteorologi  Malaysia ) dan pihak keselamatan.

Baiklah, sebagai perkongsian maklumat,  saya akan  tunjukkan EDC dan BOB saya di bawah. Ini adalah projek kecil  bagi diri sendiri. Untuk keluarga, saya masih dalam proses mengumpulkan stok makanan, ubat-ubatan dan peralatan lain. Namun setakat ini, stok saya hanya pada kadar yang boleh diangkut (mobile)  yang pada kiraan saya mampu bertahan untuk saya sekeluarga selama seminggu lebih. Ini adalah kerana ada satu soalan yang sering menghantui saya iaitu bagaimana jika saya terpaksa meninggalkan rumah, apa akan terjadi pada stok yang banyak dan tidak dapat di bawa bersama.

EDC saya ;

Terdiri daripada Victorinox Swiss Army Knife, First Aid kit dan Compact Survival kit yang  didalamnya ada fire starter & magnesium block, kompas, signaling mirror, wisel, tali, LED torch light.

Berikut pula ialah BOB  saya ;

Day Pack / Bag.

Knife/skinner/spearhead, foldable shovel, multitool ( Victorinox swiss army knife )

Parang

Space blanket, poncho, spare football socks

Sewing kit, rope, glue, pen, first aid kit, first aid guide,blood type card, notebook, insect repellent, compact survival kit.

Untuk kebersihan, ada dettol wet wipes, set berus gigi,pencukur dan pemotong kuku.

Pengurusan air minuman terdiri daripada botol air, bag air dan pil merawat air Aquatabs.

Pengurusan air minuman kedua, Sawyer mini water filter,boleh minum terus dari sumber

Hexamine cooker set, water resistant matches, mess tin, spoon/fork/knife set

MRE ( meal ready to eat ) rations untuk 3 hari atau lebih jika berpuasa.

Sleeping bag dan personal camp.

Tambahan kepada mess tin, saya sedang mencari shaker cup yang tahan lasak. Shaker cup ni penting jika nak bancuh air kopi 3 in 1 dengan air sejuk. Manakala tambahan kepada first aid kit  ialah ubat-ubatan seperti panadol ( demam/sakit ), ibu-profen ( demam/sakit/bengkak/kecederaan otot ), EES ( anti-biotik sakit tekak ), pil herba ubat batuk, magnesium tri-silicate ( gastric ), garam dehidrasi, amoxy-cillin ( anti biotic sakit/bengkak gigi/gusi ). Krim untuk rawatan kulit melecet atau kekeringan juga penting.

Sebenarnya, peralatan yang ditunjukkan di atas belum lengkap lagi. Saya masih merancang untuk menambah beberapa item lagi seperti satu persalinan pakaian, tali, jungle hat,canteen, penerima radio FM ( hand crank/solar radio ) ,tambahan lagi kepada ration,mungkin kurma, kismis,kekacang dan lain-lain lagi. Yang pastinya, saya harus mencari backpack yang lebih besar.

 Pada pendapat saya,  4 perkara asas yang paling penting sebagai panduan membina kelengkapan survival seperti BOB ini ialah ;

1.      Kit survival

2.      Kit perubatan

3.      Sejumlah makanan/ration

4.      Rancangan yang baik ( good plan )

Daripada keempat-empat di atas, perkara yang ke empat mesti juga dititikberatkan kerana, apalah gunanya jika anda mempunyai kelengkapan tetapi tidak tahu apa yang harus di buat dan ke mana yang harus di tuju.

Sebagai penutup, mungkin juga pada pandangan sesetengah orang, prepper ni paranoid. Tapi bagi saya ia adalah hobi yang sangat banyak faedahnya. Membawa BOB ketika mengembara atau melakukan sukan kegemaran saya ( mendaki bukit ) memberikan ketenangan dan keyakinan.

Update terkini 13 Nov 2021...

Saya telah scale down dari BOB kepada GHB (go home bag).

Terdiri daripada ;

1. Set kebersihan

2. Set ration ( utk makanan saya letakkan biskut tenaga Convair yang shelf lifenya sehingga 20 tahun ).

3. Set water purifier/filter

4. Set power dan emergency phone ( saya gunakan solar panel suaoki 25 watt dan mini basic phone utk backup sekiranya phone saya rosak/hilang).

5. Tarp, space blanket, tali

6. Pisau Morakniv companion spark.

7. Sedang mendapatkan first aid kit kecil dan usb rechargable mini torchlight

Semuanya di dalam satu drybag 20L. Strateginya ialah utk membantu saya survive dan pulang ke rumah jika terperangkap di mana2 oleh apa2.

Seperti biasa dgn moto "prepare for the worst, hope for the best". Semoga Allah Taala melindungi dan memudahkan segala urusan kita.

Check out this awsome EDC multitools from Victorinox ;

https://s.lazada.com.my/s.51sZb?cc

Looking for camping light complete with fan ? Check this out ;

https://s.lazada.com.my/s.5dXdB?cc

Parang ini memang terbaik untuk kegunaan am dan aktiviti camping ;

https://s.lazada.com.my/s.5d6yz?cc

Sensor / Penderia 2

Sensor / Penderia 2

Pos ini adalah lanjutan bagi topic Sensor/Penderia dan akan menerangkan tentang jenis, fungsi dan aplikasi sensor-sensor yang kerapkali digunakan di dalam mesin automasi

Roller microswitch

Peranti ini ialah sensor mekanikal sepenuhnya. Menggunakan konsep suis di mana keadaan atau sambungan diubah oleh sentuhan secara mekanikal. Lihat gambarajah di bawah ;

*binaan sambungan tidak semestinya sama seperti yang digambarkan di atas

Anak panah merah menunjukkan perubahan mekanikal ke atas microswitch.

C=Common

NC=Normally Closed

NO=Normally Opened

Dengan perubahan kedudukan contacts begini, microswitch dapat digunakan dalam aplikasi sebagai sensor. Antara aplikasi yang paling banyak menggunakan microswitch ialah sebagai sensor keselamatan pada pintu atau penutup bahagian mesin yang bergerak.

Optical Reflective Sensor

Optical Sensor atau dikenali juga sebagai photoelectric sensor  adalah sejenis sensor yang menggunakan cahaya dengan menggabungkan pemancar cahaya biasa atau infra-merah ( LED ) dan penerima cahaya ( light receiver transistor ). Perkataan reflective pula menerangkan carakerja sensor jenis ini di mana pemancar dan penerima diletakkan bersebelahan antara satu sama lain dan menghadap sasaran. Pemancar akan memancarkan cahaya ke arah sasaran manakala penerima akan menerima cahaya yang dipantulkan oleh sasaran.Pada jarak tertentu bergantung pada sensitivity yang telah ditetapkan, penerima akan menghasilkan perubahan voltan keluaran yang digunakan sebagai isyarat untuk tindakan susulan oleh litar kawalan.

Gambarajah di atas di salin daripada laman web Panasonic berkaitan sensor jenis photoelectric.  Seperti yang digambarkan ialah sensor jenis reflective.  Kebanyakkan sensor jenis ini mempunyai 3 sambungan wayar.  Lihat gambarajah di bawah;

Kebanyakkan sensor jenis ini juga mempunyai suis untuk memilih carakerja sensor sama ada ‘light-ON’ atau ‘dark-ON’.

Light ON : Sensor mengeluarkan isyarat ( voltan ) semasa receiver menerima cahaya yang dipantulkan

                   daripada objek ataupun ketika objek hadir.

Dark ON : Sensor mengeluarkan isyarat ( voltan ) semasa receiver tidak menerima cahaya yang

                  dipantulkan daripada object atau pun ketika objek tidak hadir.

Selain daripada itu terdapat juga cara sambungan yang menentukan cara kerja sensor dengan litar kawalan. Sambungan-sambungan ini dikenali sebagai NPN dan PNP.

PNP dan NPN adalah kaedah bagaimana keluaran daripada sensor digunakan untuk memacu beban mengikut kesuaian sesebuah fungsi kawalan. Maksudnya ialah ;

PNP : Beban menerima voltan apabila sensor tidak mengeluarkan isyarat ( voltan ) keluaran

NPN : Beban menerima voltan apabila sensor mengeluarkan isyarat keluaran.

Contoh ladder diagram untuk sambungan NPN dan PNP ;

NPN

Litar berfungsi di mana apabila sensor mengesan target dan mengeluarkan isyarat voltan, Load iaitu Relay mendapat bekalan voltan dan mengubah kedudukan contact NO kepada closed dan memberi bekalan kepada buzzer untuk berbunyi.

PNP

Untuk fungsi yang sama bagi sambungan PNP, relay contact NC terpaksa digunakan kerana Relay sentiasa ‘ON’ dan hanya OFF apabila sensor mengeluarkan isyarat voltan

Optical Through Beam Sensor ( Optical Fork Sensor )

Gambar  menunjukkan sejenis optical-fork sensor. Kebiasaannya sensor jenis ini juga mempunyai 3 kabel sambungan, lihat gambarajah di bawah ;

Yang membezakannya daripada Reflective Sensor ialah rekabentuk dan carakerjanya. Dalam Fork Sensor, transmitter dan receiver diletakkan menghadapi antara satu sama lain. Bermakna,dalam keadaan biasa, cahaya daripada transmitter akan di terima terus oleh receiver.  Perubahan keadaan hanya berlaku apabila cahaya daripada pemancar di halang daripada di terima oleh penerima.

Untuk sensor jenis ini, kebiasaannya ia dipasangkan dengan sensor flag yang di ikat bersama bahagian mekanikal yang bergerak atau sebaliknya. Kebiasaannya juga sensor jenis ini digunakan sebagai  sebahagian daripada fungsi untuk position control.

Baiklah saya akan mengambil contoh bahagian mekanikal yang digerakkan oleh sebuah motor yang dikenali sebagai servo motor.  Servo motor ialah sejenis motor yang berada di dalam keadaan ‘closed loop’ dengan litar pengawal. Bermakna, litar pengawal boleh member arahan kepada servo motor untuk bergerak pada jarak tertentu seperti yang diprogramkan dan pada masa yang sama maklumat pergerakkan motor seperti jarak,arah  dan kelajuan dihantar kembali kepada litar penerima melalui sebuah sensor binaan khas yang dikenali sebagai ‘Encoder’. Saya akan terangkan tentang encoder dan servo secara lebih lanjut nanti,mungkin di akhir topic.

Sekarang kita kena kaitkan kembali dengan Optical Fork Sensor, di mana fungsinya sensor ini di dalam system position control yang dimaksudkan. Baiklah, fungsi Optical Fork sensor di dalam system ini dikenali sebagai ‘mechanical home position sensor’.

Begini, untuk sebuah servo motor bergerak mengikut apa yang telah diprogramkan, litar kawalan perlu mengetahui tentang posisi asal/mula. Apabila satu mesin automasi kawalan motor disediakan untuk berfungsi, semua bahagian mekanikal bermotor akan dikembalikan kepada kedudukan mula/asal iaitu ‘mekanikal home position’. Proses ini dikenali sebagai ‘initialisation’. Posisi inilah yang ditandai dengan optical fork sensor. Lihat gambar di bawah ;

Contoh : Sensor pada printer ( X-Axis /horizontal movement)

Dari pandangan ini, apabila motor pulley berputar mengikut jam, Optical Fork sensor yang di pasang bersama Printer’s Head akan bergerak ke kanan. Sebaik sahaja Sensor Flag memasuki celahan antara transmitter dan receiver serta menghalang cahaya daripada transmitter sampai ke receiver, motor akan berhenti dan disitulah tempatnya yang dinamakan mekanikal home position. Pergerakkan seterusnya printers head ialah mengikut data yang di terima di kira daripada kedudukan ini. 

Mengenali  masalah  : Optical Fork Sensor berkemungkinan mempunyai 2 masalah iaitu ;

1.       Tiada cahaya dipancarkan daripada transmitter puncanya boleh jadi disebabkan kerana

-          Diod pemancar tidak menerima bekalan kuasa atau

-          Diod pemancar rosak

Simptom yang boleh di lihat ialah semasa proses initialization di mana motor langsung tidak bergerak kerana litar pengawal menganggapkan yang Optical Fork Sensor sudahpun tertutup atau sudahpun berada di posisi sensor flag. Apabila mula hendak melaksanakan tugas, error akan berlaku kerana ketika motor hendak mula bergerak ke posisi yang telah diprogramkan, litar kawalan mengesan yang Optical Fork Sensor masih tertutup.

2.       Transistor penerima mengalami kerosakan/shorted dan menyebabkan sensor ( jenis sambungan NPN ) sentiasa mengeluarkan isyarat walaupun sensor sudah di blocked oleh sensor flag.

Simptom yang boleh di lihat ialah semasa proses initialization, sensor atau untuk kes ini printer head akan bergerak terus hingga sampai ke limit mekanikalnya ( melanggar sisi badan printer ) sehinggakan halangan mekanikal tadi menyebabkan motor mengalami over current dan litar pengawal memberhentikan proses dan memberikan error message ( ‘fail to initialize’, ‘motor over current’ dan seumpamanya ).

Baiklah, daripada contoh masalah yang diterangkan, dapat tak anda bayangkan masalah yang mungkin timbul jika berlaku kerosakan pada sensor optik jenis reflective ?

Contoh  lain bagi sensor Through Beam ialah sensor yang dikenali sebagai ‘Light Curtain’. Sensor ini digunakan bagi tujuan keselamatan untuk mengesan kemasukan bahagian-bahagian anggota badan operator mesin ke dalam mesin yang merbahaya yang melibatkan proses stamping, cutting,turning dan seumpamanya.

Saya rasa, saya akan menyambung topik sensor ini di pos yang lain supaya pos ini tidak menjadi terlalu panjang. Jadi sila tunggu pos seterusnya untuk penerangan tentang sensor proximity, displacement dan mungkin juga tentang thermocouple.

Jika ada penambahan,pembetulan atau apa2 soalan sila letak di ruang komen. Saya terbuka untuk apa2 feedback demi tujuan perkongsian ilmu ini.

Pengenalan kepada fungsi Sensor ( Penderia )

Sensor / Penderia

Terdapat beratus-ratus jenis sensor yang digunakan dalam pelbagai lapangan dan operasi. Antara jenama-jenama sensor yang pernah saya jumpa ialah seperti OMRON, ALLEN BRADLEY, FESTO, FAIRCHILD, SUNX,SMC, SIEMENS,FARNEL, KEYENCE, ROCKWELL, TELEMECHANIQUE, YAMATAKE-HONEYWELL dan banyak lagi.

Walau bagaimanapun, nota ini di buat hanya berdasarkan kepada pengalaman saya selama berbelas tahun di industri yang banyak menggunakan sistem automasi dalam operasi sehariannya. Selain daripada itu, saya akan gunakan dwi-bahasa untuk nota ini dengan bahasa inggeris saya kekalkan untuk istilah-istilah tertentu, contohnya ‘sensor’ (bahasa melayunya : penderia). Ok, here we go….

Sensor adalah sejenis peranti yang bertindak-balas terhadap perubahan dan memberikan satu keluaran yang boleh digunakan untuk mendapatkan maklumat/bacaan tentang sesuatu perubahan itu. Selain daripada itu, keluaran daripada sensor juga ada yang berbentuk isyarat (elektrik) yang boleh digunakan sebagai maklumat masukan kepada pengawal/pemproses ataupun digunakan terus untuk sesuatu tindakan oleh litar penerima.

Contoh 1 : Mendapatkan bacaan/data : Termometer Merkuri

Juga adalah sejenis sensor di mana merkuri bertindak-balas kepada perubahan suhu. Pengembangan dan penguncupan merkuri di dalam tiub memberikan bacaan suhu yang dapat di lihat secara visual.

Contoh 2 : Masukkan(input) kepada litar pengawal ringkas - Float Sensor

Saya ingin mengambil satu contoh litar pengawal ringkas yang menerima maklumat daripada ‘Float sensor’ dan terus mengeluarkan amaran tentang paras air yang terlalu tinggi. Di dalam kes ini, float sensor diletakkan di bahagian drain out pipe sebuah mesin yang menggunakan air sebagai penyejuk di dalam prosesnya. Untuk mengesan jika drain out pipe tersumbat,sebuah float sensor telah diletakkan didalamnya. Apabila drain out pipe tersumbat, air tidak dapat mengalir keluar dengan cekap dan paras air didalamnya akan naik. Disinilah fungsi float sensor iaitu mengesan kenaikan paras air yang tidak sepatutnya berlaku.

Gambar float sensor dua wayar di atas adalah jenis yang biasa digunakan. Berfungsi sama seperti magnetic switch, bahagian pelampung ( berwarna putih ) akan timbul mengikut paras air. Pelampung akan mempunyai magnet kecil di mana medan magnet itu akan menyebabkan litar tertutup apabila pelampung berada pada kedudukan atas.

Saya katakan litar pengawal ringkas di sini ialah kerana apabila float sensor mengesan paras air melebihi tahap sepatutnya, sebuah buzzer amaran akan terus dibunyikan,tanpa tindakan susulan yang lain oleh mesin. Lihat ladder diagram di bawah di mana sebuah relay digunakan sebagai isolator kerana buzzer yang digunakan dikuasakan dengan arus ulang alik.

Selain daripada itu, fungsi yang lebih lanjut boleh juga dilaksanakan seperti contohnya memberhentikan operasi mesin secara automatic di mana relay boleh digunakan untuk memutuskan bekalan atau menghidupkan fungsi brek bagi memberhentikan bahagian mesin yang bergerak.

Contoh 3: Masukkan (input) kepada litar pengawal kompleks (PLC, micro-controller dll) : Displacement sensor

Istilah displacement sensor sebenarnya merujuk kepada fungsi sesebuah sensor itu dan bukan jenis sensor. Jenis sensor yang digunakan untuk fungsi ini boleh jadi jenis seperti optical-fork sensor ( optical-through beam sensor), optical-reflective sensor, metal detector, proximity sensor, pressure sensor dan sebagainya mengikut kesesuaian fungsi pada sesebuah mesin. Sebelum kita pergi kepada penerangan yg lebih lanjut untuk setiap jenis sensor yang telah disebut,kita lihat dulu bagaimana fungsi sensor yang dinamakan displacement sensor menjadi masukkan kepada litar pengawal untuk fungsi yang lebih kompleks.

Displacement sensor berfungsi mengesan perubahan mekanikal sesuatu bahagian sama ada bahagian itu hadir atau tidak pada tempat yang telah ditentukan.

Contoh A : Modul Pemilih ( selector module )

Sebuah mesin menghasilkan produk sama saiz tetapi berlainan material iaitu plastic dan logam. Produk yang dihasilkan digerakkan diatas sebuah conveyor untuk diasingkan mengikut jenis material oleh Modul Pemilih. Di modul pemilih, sebuah sensor jenis metal detector digunakan untuk mengenalpasti produk yang diperbuat daripada logam. Apabila sensor mengesan produk yang diperbuat daripada logam, serta merta produk itu akan di tolak ke dalam suatu bekas khas. Jika sensor tidak mengesan kehadiran logam, produk tersebut terus berlalu dan masuk ke dalam bekas lain.

Gambarajah di bawah menunjukkan sambungan litar untuk kawalan seperti yang dihuraikan di atas ;

Turutan fungsinya adalah seperti berikut ;

1.Sensor mengesan produk logam dan menghantar isyarat ke litar pengawal melalui Input Interface.

2.CPU memproses maklumat isyarat yang di terima dan membandingkan dengan arahan software/program yang di simpan di dalam memori.

3. Tindakan seperti yang telah dprogramkan ialah untuk menolak produk logam tersebut maka CPU pun mengeluarkan arahan untuk isyarat keluaran ( output ) dikeluarkan melalui Output Interface untuk menghidupkan solenoid valve yang akan memandu silinder pneumatic menolak produk logam.

Contoh B : Kawalan Posisi ( Position Control )

Position Control ialah satu proses di mana sebuah mesin dapat mengetahui tentang kedudukan bahagian-bahagian mesin itu sendiri dan membuat pergerakkan pada kadar yang ditentukan oleh program.  Fungsi inilah yang membawa kepada teknologi robotic.  Lebih dekat kepada robotic ialah suatu system yang dikenali sebagai ‘Servo’ dimana kawalan posisi melibatkan system computer dan pemproses maklumat, sensory feedback dan output command. Saya akan menyentuh tentang position control jenis ini nanti.

Baiklah, menggunakan kembali fungsi modul pemilih, untuk sebuah mesin seperti di atas bekerja dengan lebih cekap tanpa kesilapan yang boleh merosakkan mesin, beberapa syarat perlu dipenuhi semasa proses menolak produk logam oleh silinder pneumatic ;

Pertama : semasa silinder hendak menolak produk logam, conveyer mestilah berhenti.

Kedua : conveyer hanya akan bergerak jika pusher silinder pneumatic berada pada posisi backward.

Untuk kedua-dua syarat di atas sahaja, sebuah lagi sensor perlu di tambah iaitu sensor yang boleh mengesan kedudukan pusher silinder pneumatic. Selain daripada itu, program mestilah juga mempunyai arahan untuk menjalankan dan memberhentikan motor conveyer.  Lihat tambahan pada litar seperti di bawah.

Setakat ini diharapkan pembaca sudah boleh memahami fungsi sensor dan litar kawalan serta bagaimana aplikasinya yang sangat penting dan sangat meluas di dalam bidang automasi. Boleh dikatakan yang sensor adalah peranti utama yang  mesti ada pada sesuatu mesin selepas ‘suis’.

Lanjutan daripada topic ini di post yang lain, saya akan menerangkan jenis-jenis sensor yang kerap kali digunakan pada mesin-mesin automasi , fungsinya dan aplikasinya satu persatu mengikut senarai di bawah ;

1.       Roller microswitch

2.       Optical reflective sensor

3.       Optical fork sensor / Optical through beam sensor

4.       Metal detector

5.       Capasitive sensor

6.       Thermocouple

Jemputan Menembak Rejimen 503 AW

Jemputan Menembak Rejimen 503 AW

The title reads ‘Regiment 503 AW Shooting Invitation’. AW is a short form for ‘Askar Wataniah’ a special name for Malaysian Army Reserves.

In Malaysia, owning firearms is prohibited unless by special reasons like if you own a big farm or agricultural land, or if you are very rich ( high risk and need protection ) or if you are a VIP such as political leaders and so on. Even that, some can only acquired hand guns and shot guns. Forget about owning an assault rifle even with modification to shoot semi-auto only, like in the US.

Ordinary people like me ? Even crossbow and air-powered weapons also not allowed to have. Recently all air powered weapons including air-soft and paint-ball markers have to be handed over to the authority. Using them is allowed only under special condition and with licence/permit.

 ARMS ACT 1960 AKTA SENJATA 1960 - MALAYSIA

"ARM" Means any lethal barreled weapon of any description from which any shot, bullet or missile can be discharged, or which can be adapted for the discharge of any shot, bullet or other missile, and any weapon of whatever description designed or adapted or which can be adapted for the discharge of any noxious liquid, gas or other thing, and includes an air gun, air pistol, automatic gun, pistol and any component parts of any such weapon, and any accessory to those weapons designed or adapted to diminish the noise or flash caused by firing the weapon"

I found some info here regarding the need of permits for paint-ball markers https://forum.lowyat.net/topic/383213

So for me, having a chance to handle and shoot live rounds out of an assault rifle is really a chance of a lifetime. The weapons that were given for us to try are M16A1 and Steyr AUG A1. But I only tried one weapon, my favorite assault rifle, the legendary M16A1..

It started in the morning with briefing on the weapon characteristic, the way to handle and use, and safety, efficiently  done by the regular member of the AW.

Later on, after some refreshments, we were instructed to collect bullets and magazines. Below picture showing me inserting bullets into the 30 rounds magazine.

After that, we went to collect the rifle, before we lie down into the shooting position at the shooting range, no one is allowed to snap the magazine into the rifle yet. Picture below is me holding the rifle. The loaded magazine is on the ground. Another rule is never to point the gun at anyone, even without the magazine attached.

If I insert the magazine at the position where I was standing in the picture, those army guys on duty will not hesitate to jump on me and bring me flat to the ground. For safety you see, because the metal piece in my hand is a killing machine, capable to take out just anyone nearby.  My feeling at that time….. I would say it’s a mix of excitement and scary at the same time.

One thing I regret was wearing sports attire as instructed with no protection to my elbows. Both my elbows were position on the ground during shooting. The hard ground left my elbows with cut and bruises at the end of the day. It also cause some inaccuracy in my shots.

But one thing I feel satisfied was, I actually can shoot.  May be not headshot but bringing target or enemies down at 200 meters with only iron sight should not be a problem. But those army guys are so much better.  Well,  that’s what they do…..